595 terabyte in één nacht: wat dit betekent voor jouw bedrijf

In de nieuwjaarsnacht ging er 595 terabyte over het netwerk van KPN. Acht procent meer dan het jaar ervoor. Ter vergelijking: dat staat gelijk aan zo’n dertig jaar onafgebroken video streamen in hoge kwaliteit — in één nacht.

Vodafone zag zijn dataverkeer met twaalf procent stijgen. En het ging niet om bellen: de piek zat in data, geconcentreerd tussen 00:05 en 00:10. Nederland stuurde massaal nieuwjaarswensen met een foto of video eraan vast.

Leuk cijfer. Maar er zit een les in die ook geldt als je geen telecomprovider bent.

Het gaat niet om het totaal, het gaat om die vijf minuten

595 terabyte over een hele nacht is op zich niet spannend. Wat het lastig maakt, is dat een flink deel daarvan binnen een venster van vijf minuten langskomt.

Dat is het patroon waar bijna elk systeem op stukloopt. Niet op het gemiddelde, maar op de piek. En die piek is bijna altijd voorspelbaar:

• Een webshop op Black Friday, of het uur nadat de nieuwsbrief de deur uit is
• Een boekhoudpakket in de laatste week van het kwartaal
• Een reserveringssysteem op de ochtend dat het nieuwe seizoen opengaat
• Een urenregistratie op de laatste vrijdag van de maand

Elf maanden per jaar doet het er niet toe hoe je systeem is gebouwd. Dan komt die ene dag.

Wat providers doen — en wat jij ervan kunt lenen

Ze plannen op de piek, niet op het gemiddelde. Capaciteit wordt bepaald door het drukste moment van het jaar, niet door een gemiddelde dinsdag. Dat klinkt duur, maar de vergelijking klopt niet: uitvallen op je drukste dag kost meer dan overcapaciteit op je rustigste.

Ze weten wanneer het komt. Nieuwjaarsnacht staat niet voor verrassingen. Jouw piek trouwens ook niet — je weet precies wanneer je het druk krijgt. Toch zie ik zelden dat iemand daar vooraf naar kijkt.

Ze laten het systeem netjes buigen. Als het echt te druk wordt, gaat de kwaliteit omlaag in plaats van de verbinding eruit. Dat principe kun je overnemen: laat een zwaar rapport wachten in een wachtrij in plaats van de hele applicatie te laten wachten. Liever een taak die er drie minuten over doet dan een pagina die het opgeeft.

Waar het in de praktijk misgaat

Bij maatwerkprojecten zien we steeds dezelfde drie oorzaken.

Alles gebeurt tegelijk. Een bestelling wordt geplaatst, en op datzelfde moment gaat de bevestigingsmail eruit, wordt de factuur opgemaakt, de voorraad bijgewerkt en de boekhouding aangeroepen. Bij vijf bestellingen per uur merk je daar niets van. Bij vijfhonderd staat alles op elkaar te wachten. De oplossing is niet meer serverkracht, maar het loskoppelen van wat niet meteen af hoeft.

Externe koppelingen bepalen je tempo. Je systeem is precies zo snel als de traagste dienst waar het op wacht. Roep je bij elke bestelling synchroon een boekhoudpakket aan, dan ligt jouw webshop plat zodra dat pakket traag wordt. Daarom bouwen we koppelingen met wachtrijen en herhaalpogingen: mislukt er iets, dan wordt het later opnieuw geprobeerd zonder dat de klant het merkt.

Niemand kijkt tot het misgaat. Zonder monitoring hoor je van je drukste dag pas via een klant die belt. Dan ben je al een uur verder.

Wat je zelf kunt nagaan

Drie vragen die je vandaag kunt beantwoorden, zonder ontwikkelaar:

1. Wanneer was je drukste uur van vorig jaar? Weet je dat niet, dan is dat het eerste dat je wilt weten.
2. Wat gebeurt er als dat uur vijf keer zo druk wordt? Als niemand het antwoord weet, is het antwoord meestal “dat wordt vervelend”.
3. Wie krijgt er een melding als het misgaat? Als dat je klant is, mis je monitoring.

De kern

KPN bouwt zijn netwerk voor die vijf minuten na middernacht. Jouw systeem hoort gebouwd te zijn voor jouw eigen vijf minuten — welke dat ook zijn.

Twijfel je of je huidige software je piek aankan? Beschrijf in een paar zinnen wanneer je het druk krijgt, dan kijken we mee. Meer over hoe we systemen bouwen die meegroeien lees je bij maatwerksoftware.

---

Bron: cijfers over het dataverkeer in de nieuwjaarsnacht zoals gemeld door KPN en Vodafone.